Homeลงทุน-อุตฯการค้า-ส่งออก นโยบายเศรษฐกิจสีเขียวของไทยหลังการประชุม Rio+20

นโยบายเศรษฐกิจสีเขียวของไทยหลังการประชุม Rio+20

พิมพ์

alt"เศรษฐกิจสีเขียว" (Green Economy) เป็นวาระสำคัญของการประชุมสหประชาชาติว่าด้วยการพัฒนาที่ยั่งยืน ค.ศ.2012 หรือที่เรียกกันทั่วไปว่า "การประชุม Rio+20" ซึ่งเพิ่งจัดขึ้นระหว่างวันที่ 20-22 มิถุนายนที่ผ่านมา  ณ นครริโอ เดอ จาเนโร ประเทศบราซิล   องค์การสหประชาชาติ (โดยโครงการสิ่งแวดล้อมแห่งสหประชาชาติ หรือ UNEP) เสนอและผลักดันแนวคิดเรื่อง "เศรษฐกิจสีเขียวในบริบทการพัฒนาที่ยั่งยืนและขจัดความยากจน" ขึ้นมาเพื่อพยายามแก้ไขปัญหาการพัฒนาที่ไม่ยั่งยืน โดยเห็นว่าจำเป็นต้องมีการปรับเปลี่ยนแนวคิดและรูปแบบการพัฒนาเศรษฐกิจที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน ไม่ให้สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทรัพยากรธรรมชาติ และสังคม จนเกิดความไม่สมดุลระหว่างสามเสาหลักของการพัฒนาที่ยั่งยืนดังเช่นที่ผ่านมา
อย่างไรก็ตาม กลุ่มประเทศกำลังพัฒนาและกลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วมีมุมมองต่อเรื่องเศรษฐกิจสีเขียวแตกต่างกันอย่างมาก มีข้อถกเถียงโต้แย้งกันมาต่อเนื่องนับตั้งแต่ช่วงการประชุมเตรียมการหลายครั้งในปี 2011 จนกระทั่งถึงการประชุม Rio+20 กลุ่มประเทศที่พัฒนาแล้วโดยเฉพาะทางสหภาพยุโรปสนับสนุนแนวคิดเรื่องเศรษฐกิจสีเขียวอย่างเต็มที่ แต่ทางกลุ่มประเทศกำลังพัฒนานำโดยกลุ่ม G77+จีน กลับเห็นว่าแนวคิดเศรษฐกิจสีเขียวจะเป็น "กับดัก" สำหรับประเทศกำลังพัฒนา นอกจากจะเห็นว่าแนวคิดเศรษฐกิจสีเขียวตามที่ UNEP เสนอมานั้นไม่สามารถแก้ไขปัญหาการพัฒนาที่ไม่ยั่งยืน เนื่องจากเป็นเพียงการเติมเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์บางประการเข้าไปในระบบเศรษฐกิจแบบเดิม เพื่อให้ดูว่าระบบเศรษฐกิจมีความเป็น "สีเขียว" มากขึ้น ยังมีข้อวิเคราะห์ว่าเครื่องมือทางเศรษฐศาสตร์เหล่านั้น เช่น การประเมินมูลค่าทรัพยากรธรรมชาติ การจ่ายค่าตอบแทนด้านการบริการของระบบนิเวศ (Payment for Ecosystem Service :PES) เป็นต้น อาจนำไปสู่การสร้างปัญหาผลกระทบตามมาหลายด้าน โดยเฉพาะปัญหาที่เรียกว่า "การแปลงทรัพยากรสาธารณะไปสู่สินค้า" (Commodification) สร้างผลกระทบต่อการเข้าถึงทรัพยากรของคนยากจนมากขึ้น
หลังการเจรจาถกเถียงกันอย่างเข้มข้นและยืดเยื้อจนถึงนาทีสุดท้ายเนื่องจากมุมมองและจุดยืนที่ต่างกัน ในเอกสารผลลัพธ์การประชุม Rio+20 ซึ่งมีความยาว 53 หน้า ที่ใช้ชื่อว่า "อนาคตที่เราต้องการ" (The Future We Want) ได้ระบุไว้ว่า "นโยบายเศรษฐกิจสีเขียว" (Green Economy Policy) เป็นเครื่องมือหนึ่งในการบรรลุการพัฒนาที่ยั่งยืน โดยให้แต่ละประเทศเลือกกำหนดรูปแบบและแนวทางดำเนินการเกี่ยวกับนโยบายเศรษฐกิจสีเขียวของตนเองโดยอิสระ แต่ให้สอดคล้องกับหลักการของปฏิญญาริโอ และ AGENDA 21 นอกจากนี้ นโยบายเศรษฐกิจสีเขียวจะต้องไม่นำไปสู่ปัญหาการสร้างเงื่อนไขใหม่สำหรับการช่วยเหลือ (ODA) และสนับสนุนทางการเงินต่อประเทศกำลังพัฒนา และการสร้างมาตรการกีดกันทางการค้าที่ไม่เป็นธรรม
จากผลการประชุมข้างต้น จึงเป็นการบ้านสำหรับประเทศไทยที่ต้องมาทำความเข้าใจร่วมกันระหว่างภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องและกำหนด "นโยบายเศรษฐกิจสีเขียว" ที่เหมาะสมสำหรับสังคมไทย พร้อมกับการกำหนดแนวทางดำเนินงาน สภาพแวดล้อมและเงื่อนไขที่จำเป็นและเหมาะสมในการสนับสนุนการดำเนินงานเรื่องเศรษฐกิจสีเขียว ตัวชี้วัดเรื่องเศรษฐกิจสีเขียว ความเสี่ยงข้อควรระวัง รวมทั้งแนวทางป้องกันผลกระทบต่างๆ ที่ไม่พึงประสงค์
สำหรับคำถามเบื้องต้นว่า ควรเลือกใช้นโยบายเศรษฐกิจสีเขียวมาเป็นเครื่องมือเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืนของประเทศไทยหรือไม่ ? จากสถานการณ์ที่เป็นอยู่บ่งชี้ว่าเราน่าจะก้าวข้ามคำถามนั้นไปแล้ว ในขณะนี้ทั้งภาครัฐและภาคเอกชนต่างนำเรื่องเศรษฐกิจสีเขียวมาปรับใช้ ผนวกอยู่ในนโยบายและการดำเนินงานขององค์กร (แม้ว่ามีความแตกต่างกันอยู่มากในหลายด้าน) ยิ่งกว่านั้น มีแนวโน้มที่เห็นชัดว่าทางสหภาพยุโรปจะเดินหน้าผลักดันนโยบายเศรษฐกิจสีเขียวต่อไป ซึ่งจะมีผลกระทบต่อประเทศในท้ายที่สุด

จากหนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจฉบับที่ 2,757   15-18  กรกฎาคม  พ.ศ. 2555

 

Read : 4533 times

jL Poll Module1

คสช.ให้ปรับเพิ่มภาษีมูลค่าเพิ่มตั้งแต่ 1ตุลาคม ปีหน้า ท่านเห็นว่าอย่างไร


 

Poll (2)

โค้ชเทควันโดลงโทษนักกีฬา ท่านเห็นว่าเป็นกรณีไหน
 

แปลภาษา

EnglishFrenchGermanItalianPortugueseRussianSpanishThai

*